संक्षिप्त परिचय

नेपालका पुराना नगरपालिकाहरुमध्ये एक, बुटवल उप-महानगरपालिका, पश्चिमान्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अंचलको रुपन्देही जिल्लामा पर्दछ। देशका प्रमुख राजमार्गहरु महेन्द्र राजमार्ग तथा सिद्धार्थ राजमार्ग को संगम स्थलमा रहेको यस उप-महानगरपालिका विक्रम सम्बत २०१६ सालमा स्थापना भएको हो। नेपाल सरकार, संघिय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयद्वारा विक्रम सम्बत २०७१ मङ्सिर १६ गते बुटवल नगरपालिकाबाट बुटवल उप-महानगरपालिकामा स्तरोन्नति भएको यस क्षेत्रको पुर्वपट्टि देवदह नगरपालिका रहेको छ, पश्चिमपट्टि सैनामैना नगरपालिका रहेको छ, उत्तरपट्टि पाल्पा जिल्लाको दोभान गाविस रहेको । त्यसैगरी दक्षिणपट्टिको सिमानाको रुपमा खडवा वनगाई गाविस, सौ फर्साटिकर गाविस र तिलोत्तमा नगरपालिका रहेका छन्।
तिनाउ नदिको किनारमा अवस्थित बुटवलको उच्चतम तापमान ४५ डिग्री सेल्सिअस सम्म पुग्दछ भने न्युनतम तापमान ७ डिग्री सेल्सिअस सम्म पुग्ने गरेको रेकर्ड गरिएको छ। लुम्बिनी अंचलको प्रशासनिक सदरमुकामको रुपमा रहेको बुटवल उप-महानगरपालिकाभित्रको जनसंख्या  करिब डेढ लाखको हाराहारीमा पुगेको पाइन्छ। विक्रम सम्बत २०६८ को जनगणना अनुसार यस क्षेत्रको कुन जनसंख्या १३८७४२ रहेको थियो जसमध्ये ६८२८८ जना पुरुष थिए भने ७९४५४ जना महिला थिए।

सि नं. पद वडा नं. नाम थर
१ प्रमुख शिव राज सुवेदी
२ उपप्रमुख गुमा देवी आचार्य
३ वडा अध्यक्ष १ महेन्द्र प्रसाद लिगल
४ महिला सदस्य १ ज्ञानु कुमारी लिगल
५ दलित महिला सदस्य १ विष्णु कुमारी नेपाली
६ सदस्य १ मदन कुमार श्रेष्ठा
७ सदस्य १ सतिश कसौधन

८ वडा अध्यक्ष २ रमेश प्रसाद नेपाल
९ महिला सदस्य २ खगिसरा गुरुङ्ग
१० दलित महिला सदस्य २ कमला देवी नगरकोटी
११ सदस्य २ प्रेम बहादुर गाहा मगर
१२ सदस्य २ सुनिल शाक्य

१३ वडा अध्यक्ष ३ लाल प्रसाद बस्याल
१४ महिला सदस्य ३ सरस्वती कुँवर
१५ दलित महिला सदस्य ३ सुमित्रा बि.क.
१६ सदस्य ३ चीन बहादुर गुरुङ्ग
१७ सदस्य ३ लिला प्रसाद श्रेष्ठ

१८ वडा अध्यक्ष 4 टंक प्रसाद पराजुली
१९ महिला सदस्य 4 चन्दा कुमारी गौतम
२० दलित महिला सदस्य 4 कमला विश्व कर्मा
२१ सदस्य 4 खेम प्रसाद लुइटेल
२२ सदस्य 4 सुरेन्द्रद कुमार श्रेष्ठी
२३ वडा अध्यक्ष 5 तेज वहादुर सुनार
२४ महिला सदस्य 5 छली मियाँ
२५ दलित महिला सदस्य 5 धन माया विश्वसकर्मा
२६ सदस्य 5 प्रदिप श्रेष्ठ्
२७ सदस्य 5 यम बराल
२८ वडा अध्यक्ष 6 जगदीश चन्द्र आचार्य
२९ महिला सदस्य 6 नन्दा थापा मगर
३० दलित महिला सदस्य 6 पार्वती सुनार
३१ सदस्य 6 टिका राम पाण्डेयय
३२ सदस्य 6 वीर मान लामा
३३ वडा अध्यक्ष 7 कमल प्रताप थापा
३४ महिला सदस्य 7 वविता के.सी वस्नेत
३५ दलित महिला सदस्य 7 गीता वि.क
३६ सदस्य 7 नविन थापा
३७ सदस्य 7 सिता कुमारी थापा
३८ वडा अध्यक्ष 8 भिम बहादुर श्रेष्ठ
३९ महिला सदस्य 8 गोमा ज्ञवाली
४० दलित महिला सदस्य 8 गोमती सुनार
४१ सदस्य 8 भुवानी प्रसाद उपाध्याय
४२ सदस्य 8 दल बहादुर थापा
४३ वडा अध्यक्ष 9 बिण्णु बाहादुर थापा
४४ महिला सदस्य 9 विमला श्रेष्ठर
४५ दलित महिला सदस्य 9 शोभा सार्की
४६ सदस्य 9 शिव बाहादुर अधिकारी
४७ सदस्य 9 विजय गुरुङ्ग
४८ वडा अध्यक्ष 10 पदम बहादुर थापा
४९ महिला सदस्य 10 कलावती के.सी.
५० दलित महिला सदस्य 10 माया देवी बराल (विश्वकर्मा)
५१ सदस्य 10 बल बहादुर पुन मगर
५२ सदस्य 10 नन्द बहादुर थापा
५३ वडा अध्यक्ष 11 रामचन्द्र क्षेत्री
५४ महिला सदस्य 11 सुस्मा कुमारी अर्याल
५५ दलित महिला सदस्य 11 मायादेवी दमाई
५६ सदस्य 11 नकुल शाही ठकुरी
५७ सदस्य 11 रण बहादुर थापा मगर
५८ वडा अध्यक्ष 12 दुर्गा प्रसाद सुवेदी
५९ महिला सदस्य 12 विष्णुस शाही
६० दलित महिला सदस्य 12 भूमी सुनार
६१ सदस्य 12 तिल बहादुर क्षेत्री
६२ सदस्य 12 भुपेन्द्र शमशेर थापा
६३ वडा अध्यक्ष 13 नारायण प्रसाद पुन
६४ महिला सदस्य 13 विष्णु कुमारी शर्मा
६५ दलित महिला सदस्य 13 सरस्वती ् परियार नेपाली
६६ सदस्य 13 बेद प्रसाद गैरे
६७ सदस्य 13 खुमानन्द पौडेल
६८ वडा अध्यक्ष 14 दधिराम न्यौडपाने
६९ महिला सदस्य 14 नरमदा खत्री
७० दलित महिला सदस्य 14 धन मायाँ सुनार
७१ सदस्य 14 श्रीराम कठरिया थारु
७२ सदस्य 14 युवराज सारु
७३ वडा अध्यक्ष 15 डम्बर बहादुर भण्डारी
७४ महिला सदस्य 15 चम्पा देबी रेग्मी
७५ दलित महिला सदस्य 15 अन्जली गोतामे
७६ सदस्य 15 नगेन्द्र प्रसाद आचार्य
७७ सदस्य 15 कृष्ण प्रसाद भुसाल
७८ वडा अध्यक्ष 16 राम प्रसाद रेग्मी
७९ महिला सदस्य 16 बाल कुमारी आचार्य
८० दलित महिला सदस्य 16 निरु वि.क
८१ सदस्य 16 गगन बहादुर गुरुङ्ग
८२ सदस्य 16 सन्त प्रसाद थारु
८३ वडा अध्यक्ष 17 सन्त बहादुर राना
८४ महिला सदस्य 17 माया देवी क्षेत्री
८५ दलित महिला सदस्य 17 यम कलि सुनार
८६ सदस्य 17 देवी प्रसाद काफ्ले
८७ सदस्य 17 गोपी कृष्ण पाण्डे
८८ वडा अध्यक्ष 18 हुमनाथ आचार्य
८९ महिला सदस्य 18 सुमित्रा गाहा मगर
९० दलित महिला सदस्य 18 दिपा हरिजन
९१ सदस्य 18 कन्हइ प्रसाद थारु
९२ सदस्य 18 गोपाल नेपाल
९३ वडा अध्यक्ष 19 हिम बहादुर खत्री
९४ महिला सदस्य 19 लक्ष्मी थारु
९५ दलित महिला सदस्य 19 विना कुमारी दर्नाल
९६ सदस्य 19 बालकिसन थारु
९७ सदस्य 19 कुमार प्रसाद थारु

भौगोलिक क्षेत्र:
strong>

विकास क्षेत्र - पश्चिमाञ्चल ।
अञ्चल - लुम्बिनी ।

जिल्ला - रुपन्देही ।
नगरपालिका - बुटवल ।

स्थापना वर्ष- २०१६।११।३
वडा संख्या - १९   
न.पा.को क्षेत्रफल - १०१.६१३ वर्ग कि.मि.
 

जनसंख्या

न.पा. भित्रको कूल जनसंख्या-- १३८७४२
कूल पुरुष संख्या - ६८२८८ 
कूल महिला संख्या - ७९४५४
राष्ट्रिय जनगणना - २०६८ बमोजिम

 

वडा. नं.  जनसंख्या 
९८०
२  १०५३
३  १३३७ 
4 ६४८७ 
५  १०८४२ 
६  ९६०३ 
३२०२ 
८  ६७८७ 
९  १०५९७ 
१०  ११९४२ 
११  ९१७० 
१२  ४३६१ 
१३ २८१९३ 
१४  ६५४२ 
१५  ७३६६ 
१६  ३५६६ 
१७  ३५८२ 
१८  २९३४ 
१९  ४०१८ 
२०  २५८२ 
२१  २०४३ 
२२  १५५५ 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

बु.न.पा.को सिमाना

पूर्व     - देवदह नगरपालिका, रुपन्देही 
पश्चिम  - सैनामैना नगरपालिका, रुपन्देही 
उत्तर    - दोभान गा.वि.स. -पाल्पा
दक्षिण  - खडवा वनगाई गाविस, सौ फर्साटिकर गाविस र तिलोत्तमा नगरपालिका,रुपन्देही 

तापक्रम
न्यूनतम तापक्रम ८ डिग्री सेल्सियस देखि 
अधिकतम ४५ डिग्री सेल्सियस सम्म

 

बसोवास गर्ने मुख्य जाति
ब्राम्हण, क्षेत्री, नेवार, गुरुङ्ग, मगर, ठकुरी, थारु, थकाली आदि ।

 

धर्म 
हिन्दु, बौद्ध, मुस्लिम, शिख, क्रिश्चियन, आदि ।
 

महत्पूर्ण धार्मिक स्थल 
सिद्धबाबा, गणेश मन्दिर, नारायणस्थान, राधाकृष्ण मन्दिर, कालिका मन्दिर, राममन्दिर, भुवनेश्वरी मन्दिर, बौद्ध गुम्बा, पद्यम चैत्य विहार आदि ।

ऐतिहासिक स्थल
रामापिथेकस अवशेष स्थल, जितगढी किल्ला, मणिमुकुन्द सेन दरवार आदि ।
 

पर्यटकिय स्थल 
मणिमुकुन्द सेन पार्क, हिलपार्क आदि ।
 

अस्पताल
लुम्बिनी अंचल अस्पताल 
सिद्धार्थ बाल तथा महिला अस्पताल 
लुम्बिनी अंचल आयुर्वेदिक अस्पताल 
लायन्स आंखा अस्पताल 
लुम्बिनी नर्सिङ्ग होम 
बुटवल हस्पिटल प्रा.लि.